MOBİL UYGULAMALARIMIZ

ŞEKER HASTALIĞI VE BÖBREK

Açlık kan şekerinin 126 mg/dl ve üzerinde olması şeker hastalığı, 100-125 mg/dl arasında olması ise bozulmuş açlık şekeri veya ön şeker hastalığı olarak tanımlanmaktadır. Şeker hastalığının tanısında açlık kan şekerinin yanı sıra, şeker yükleme testi ve 3 aylık şeker düzeyini yansıtan kan HbA1c düzeyi de kullanılmaktadır.

 

Şeker hastalığı çağımızın en önemli salgınlarından birisidir ve sıklığı giderek artmaktadır. Dünya genelinde 1995 yılında % 4 olan şeker hastalığı sıklığı, günümüzde % 10’a ulaşmıştır. Bu artış hızı ile halen 465 milyon civarında olan hasta sayısının önümüzdeki 20-25 yıl içinde 700 milyona ulaşması beklenmektedir. Ülkemizde de şeker hastalığı sıklığı dramatik şekilde artmaktadır. 1995 yılında % 5.2 olan sıklık, aradan sadece 15 yıl geçtiği halde 2010’da % 13.7’ye yükselmiştir. Günümüzde bu oranın %15’i geçmiş olması kuvvetle muhtemeldir.

 

Şeker hastalığı, kalp-damar hastalıkları ve kronik böbrek hastalığı için çok önemli bir risk faktörüdür. Şeker hastalarının % 30-40’ında kronik böbrek hastalığı gelişmektedir. Türk Nefroloji Derneği tarafından yapılan büyük bir tarama çalışmasında (CREDİT Çalışması), ülkemizde şeker hastalığı olan bireylerin % 32.4’ünde kronik böbrek hastalığı saptanmıştır. Bu oran, şeker hastalığı bulunmayanlara göre 2.5 kat daha yüksektir. 

 

Türkiye dahil birçok ülkede son dönem böbrek hastalığının en önemli nedeni şeker hastalığıdır. Türk Nefroloji Derneği’nin 2019 yılı Böbrek Kayıt Sistemi verilerine göre diyaliz tedavisine yeni başlayan hastaların % 39’unda böbrek yetmezliği şeker hastalığı nedeniyle gelişmiştir. 

 

Kronik böbrek hastalığı gelişimi için en önemli risk faktörü şeker hastalığı olduğundan, kronik böbrek hastalığı sıklığını azaltmak için şeker hastalığı gelişiminin önlenmesi ve şeker hastalarına mümkün olan en iyi bakımın sağlanması çok önemlidir. Şeker hastalığı için en önemli risk faktörleri obezite, sağlıksız beslenme, fiziksel aktivite azlığı, bozulmuş açlık şekeri, ailede şeker hastalığı öyküsü bulunması ve 40’dan büyük yaştır. Bu nedenle, sağlıklı beslenmek, düzenli egzersiz yapmak ve kilo vermek gibi yaşam tarzı değişikliklerinin uygulanması ve 40 yaşından sonra kan şekerinin düzenli olarak ölçtürülmesi şeker hastalığının kontrolüne önemli katkı sağlayacaktır. Bu önlemlerle şeker hastalığı gelişiminin % 50-60 oranında azaltılabileceği birçok çalışmada gösterilmiştir.