MOBİL UYGULAMALARIMIZ

AKUT BÖBREK HASARI (YETERSİZLİĞİ) NEDİR?

  • Anasayfa
  • AKUT BÖBREK HASARI (YETERSİZLİĞİ) NEDİR?

Akut böbrek hasarı veya yetersizliği, böbreğin süzme işlevinde saatler/günler gibi kısa süre içinde ortaya çıkan hızlı azalmadır. Büyük oranda geri dönüşlü bir tablodur. Serum kreatinin düzeyinde 48 saat içinde en az 0.3 mg/dl artış, 7 gün içerisinde serum kreatininin en az 1.5 katına çıkması veya 6 saat süreyle idrar miktarının 0.5 ml/kg/saat’in altına inmesi olarak tanımlanır. En önemli belirtisi idrar miktarında ani azalma olmakla beraber, akut böbrek hasarlı her hastada idrar miktarında azalma görülmeyebilir. Hızlı gelişen nefes darlığı, vücutta şişlik, yüksek tansiyon, çarpıntı, bulantı-kusma, şuur değişiklikleri görülebilecek diğer belirtilerdir. Akut böbrek hasarı, her yıl dünya genelinde yaklaşık 13 milyon bireyi etkileyen ve 1.7 milyon kişinin hayatını kaybetmesine yol açan önemli bir sorundur.

 

Akut böbrek hasarı, sıklıkla vücutta sıvı hacminin azalmasına yol açan şiddetli ishal, kusma gibi sıvı kaybı durumlarında ve böbrekler üzerine toksik etki gösteren ilaç, bitkisel ürün veya diğer maddelerin kullanımı/maruziyeti sonrasında gelişir. Özellikle bazı ağrı kesiciler ve radyolojik incelemeler için damar yoluyla verilen maddeler böbrek işlevini akut olarak bozabilir. Bunların dışında bazı nefritler ve taş, tümör, prostat büyümesi gibi nedenlere bağlı alt idrar yolu tıkanmaları da akut böbrek hasarına yol açabilir. Yaşlılarda, kronik böbrek hastalığı, şeker hastalığı, kalp-damar hastalığı, karaciğer hastalığı gibi kronik hastalığı bulunanlarda ve kanserlilerde risk daha yüksektir. Özellikle deprem sonrasında uzun süre göçük altında kalanlarda da sık olarak görülebilir.

 

Hastaların çoğunda uygun tedavi ile böbrek işlevinde tam veya tama yakın düzelme olmakla beraber, bazı hastaların böbreğinde kalıcı hasar bırakabilir. Bu nedenle, akut böbrek hasarı geçirmiş olmak kronik böbrek hastalığı gelişimi için önemli bir risk faktörüdür. Özellikle riskli kişilerde sıvı kaybına yol açan durumlarda kaybedilen sıvının hızlı bir şekilde yerine konulması, böbreğe toksik ilaç/ajan kullanımlarından kaçınılması önemlidir.